Box 3 is een aparte categorie binnen de inkomstenbelasting voor inkomen uit sparen en beleggen. Een uitleg over hoe het in 2026 werkt, inclusief de drie soorten vermogen, de tarieven en de mogelijkheid van werkelijk rendement.
Wat is box 3?
De inkomstenbelasting in Nederland kent drie boxen:
- Box 1: inkomen uit werk en woning (loon, pensioen, eigen woning)
- Box 2: inkomen uit aanmerkelijk belang (5%+ aandelen in een BV)
- Box 3: inkomen uit sparen en beleggen
Box 3 berekent niet op je werkelijke rente of dividend, maar op een fictief (forfaitair) rendement van je vermogen. Dat fictief rendement wordt vervolgens belast tegen een vlak tarief van 36%.
Heffingsvrij vermogen 2026
Tot een bepaalde grens betaal je geen box 3 belasting. Voor 2026:
- Alleenstaande: €59.357
- Fiscaal partners samen: €118.714
Heb je minder vermogen dan deze grens? Dan is je box 3 belasting nul. Meer over hoeveel spaargeld je mag hebben in 2026 en wat de vrijstellingen betekenen in de praktijk.
Drie soorten vermogen in box 3
De Belastingdienst onderscheidt drie categorieen, elk met een eigen fictief rendement:
- Banktegoeden (spaargeld): vooral lage rente, lage rendementsaanname
- Overige bezittingen (beleggingen, vastgoed): hogere rendementsaanname
- Schulden: aftrekpost (boven drempel)
Voor het belastingjaar 2025 (in te dienen 2026) zijn de definitieve percentages: spaargeld 1,37%, beleggingen 5,88%, schulden 2,70%. Voor 2026 hanteert de Belastingdienst voorlopig: spaargeld 1,28%, beleggingen 6,00%, schulden 2,70% (definitief begin 2027).
De Hoge Raad en werkelijk rendement
In 2021 oordeelde de Hoge Raad dat het oude box 3-systeem discriminerend was. In 2024 volgde een vergelijkbaar oordeel over de nieuwe overbruggingswetgeving. Het gevolg is de Tegenbewijsregeling: belastingplichtigen mogen aantonen dat hun werkelijke rendement lager was dan het fictieve.
De Belastingdienst rekent dan beide methodes (fictief en werkelijk) en past de gunstigste toe. Zie Werkelijk rendement box 3 aangeven in 2026 voor uitleg + stappenplan.
Hoe wordt je box 3 inkomen berekend?
De berekening verloopt in stappen:
- Tel je vermogen op 1 januari op (spaargeld + beleggingen + andere bezittingen, minus schulden boven drempel).
- Trek het heffingsvrij vermogen ervan af.
- Pas het fictief rendement-percentage toe per soort vermogen.
- Tel de fictieve rendementen op tot het totale box 3 inkomen.
- Belasting: 36% × totale fictief rendement.
Wanneer geef je box 3 aan?
Box 3 inkomen geef je op in je aangifte inkomstenbelasting. Voor 2025 (in te dienen vanaf 1 maart 2026, uiterlijk 1 mei 2026) doe je dat via Mijn Belastingdienst.
Manieren om box 3 belasting te verlagen
- Verdeel vermogen evenwichtig over fiscale partners.
- Schenk belastingvrij aan kinderen (jaarlijks €6.908 in 2026).
- Los je hypotheek af (vermogen naar box 1 i.p.v. box 3).
- Geef werkelijk rendement op als dat lager is dan fictief.
- Investeer in groene beleggingen (deels vrijgesteld).
Toekomst van box 3
De wetgever werkt aan een nieuw box 3-stelsel dat vanaf 2028 of later moet ingaan, waarbij iedereen op werkelijk rendement wordt belast. Tot die tijd geldt de overbruggingswetgeving met fictief rendement + Tegenbewijsregeling.
Lees verder
Diepere uitleg met rekenvoorbeelden bij verschillende vermogens: Belasting over spaargeld 2026.
Bron: Belastingdienst: box 3. Laatst bijgewerkt: 7 juni 2026.