Mantelzorg verlenen aan een familielid kost tijd en vaak ook geld. Wat zijn de financiele regelingen in 2026 om dat te ondersteunen?
Wat is mantelzorg?
Mantelzorg is langdurige zorg voor een naaste (ouder, partner, kind, vriend) zonder vergoeding. Mantelzorgers helpen vaak met huishouden, persoonlijke verzorging, vervoer, administratie, emotionele steun.
In Nederland zijn er circa 4 miljoen mantelzorgers, waarvan 1 miljoen intensief (meer dan 8 uur per week, langer dan 3 maanden).
Mantelzorgwaardering
De gemeente geeft jaarlijks een waardering aan mantelzorgers. Bedrag verschilt per gemeente, vaak €50-€200. Voorbeelden:
- Cadeaubon
- VVV-bon
- Activiteit voor mantelzorgers
- Eigen gemeentelijke pas
Vraag bij gemeente of bij Steunpunt Mantelzorg in je regio.
Mantelzorgcompliment werd PGB
Sinds 2015 is het landelijke “mantelzorgcompliment” afgeschaft. Vervangen door:
- Persoonsgebonden budget (PGB) voor wie zorg ontvangt
- Gemeente kan zelf vergoeding bieden via Wmo
Persoonsgebonden budget (PGB)
De zorgontvanger kan PGB krijgen om eigen zorg in te kopen. Met PGB kan de mantelzorger soms wel betaald worden:
PGB via WLZ (Wet Langdurige Zorg)
Voor mensen met blijvende zware zorgbehoefte. Mantelzorger kan worden ingehuurd als zorgverlener.
PGB via Wmo (gemeentelijke zorg)
Voor minder zware zorgvragen. Gemeente bepaalt of mantelzorger betaalbaar is.
PGB via Zvw (zorgverzekering)
Voor wijkverpleging. Zorgverzekeraar bepaalt voorwaarden.
Tarieven die mantelzorger via PGB kan verdienen: meestal €15-€25 per uur. Vaak lager dan markttarief voor professionele zorg.
Belasting over PGB-vergoeding
Vergoeding via PGB is belastbaar inkomen voor de mantelzorger:
- Telt mee in box 1 (resultaat overige werkzaamheden)
- Mantelzorger doet aangifte van inkomen
- Bij hoog totaalinkomen tegen progressief tarief
Werk en mantelzorg combineren
Calamiteitenverlof
Bij acute crisis (acute opname familielid): doorbetaald verlof voor enkele uren tot dagen.
Kortdurend zorgverlof
Voor niet-acute maar wel noodzakelijke zorg. 2x het aantal uren dat je per week werkt, voor 70% doorbetaald. Per jaar opnieuw recht.
Langdurig zorgverlof
Voor langdurige zorgsituaties. 6x het aantal uren dat je per week werkt, onbetaald (tenzij CAO anders bepaalt).
Onbetaald verlof
In overleg met werkgever. Pas op: geen pensioenopbouw, geen WW-rechten over deze periode.
Inkomensverlies door mantelzorg
Bij minder werken om mantelzorg te verlenen:
- Inkomensverlies direct
- Minder pensioenopbouw
- Mogelijk lager loon na terugkeer
- Carriere-impact op lange termijn
Schatting: gemiddelde mantelzorger met fulltime baan die parttime gaat, mist over loopbaan €100.000+ aan inkomen.
Aftrekposten voor mantelzorger
Reiskosten
Onder voorwaarden kunnen reiskosten voor verzorging van zieken aftrekbaar zijn in box 1 (“specifieke zorgkosten”). Boven drempel inkomensafhankelijk.
Aanpassingen woning
Bij verbouwing voor zorgvragende familielid in eigen woning: soms aftrekbaar of subsidiabel.
Zorgverlofdagen
Niet aftrekbaar. Wel kan je werkgever ze deels doorbetalen via CAO.
Ondersteuning naast geld
- Steunpunt Mantelzorg (lokaal)
- MEZZO (landelijke vereniging mantelzorgers)
- Respijtzorg: tijdelijke vervanging zodat mantelzorger ademruimte heeft
- Mantelzorgmakelaar (gemeente regelt vaak)
Plannen vooruit
Als mantelzorg op je afkomt, plan vooruit:
- Beoordeel je financiele situatie
- Bespreek met werkgever opties voor verlof
- Vraag PGB-mogelijkheden bij gemeente/zorgkantoor
- Bouw buffer op voor inkomensverlies
- Maak afspraken met andere familie over verdeling zorg
- Zorg voor jezelf: respijtzorg en pauzes inbouwen
Lees ook
Familie & Geld 2026. Erfbelasting Nederland 2026. Geldzorgen hulp.
Bron: Rijksoverheid: mantelzorg en Mezzo. Laatst bijgewerkt: 20 mei 2026.