Erfbelasting betaal je als je een erfenis krijgt van iemand die in Nederland woonde of de Nederlandse nationaliteit had. Hoeveel je betaalt hangt af van je relatie tot de overledene en hoeveel je erft. In deze gids: de vrijstellingen en tarieven voor 2026, met concrete rekenvoorbeelden.
Wat is erfbelasting?
Erfbelasting is de belasting die je betaalt over wat je erft. De Belastingdienst kijkt naar twee dingen:
- Je vrijstelling: een belastingvrij bedrag dat afhangt van je relatie tot de overledene.
- Het tarief: het percentage dat je betaalt over het bedrag dat boven de vrijstelling uitkomt. Het tarief is hoger naarmate je verder van de overledene afstaat.
De erfbelasting wordt geheven over het bruto-bedrag dat je erft, minus jouw persoonlijke vrijstelling. De aangifte erfbelasting wordt door de erfgenamen samen ingediend.
Vrijstellingen erfbelasting 2026
Voor elk type erfgenaam geldt een eigen vrijstelling. Krijgt iemand minder dan zijn vrijstelling? Dan betaalt hij geen erfbelasting. Voor 2026 gelden:
- Partner (echtgenoot/geregistreerd partner of samenwoner met notarieel samenlevingscontract): €828.035
- Kind (eigen kind, stiefkind, pleegkind): €26.230
- Kind met een beperking: €78.671 (verhoogde vrijstelling onder voorwaarden)
- Kleinkind: €26.230
- Achterkleinkind: €2.769
- Ouder: €62.063
- Overige erfgenaam (broer, zus, neef, vriend, etc.): €2.769
Voor partners is de vrijstelling dus zo hoog (€828.035) dat de meeste partners helemaal geen erfbelasting hoeven te betalen. Voor kinderen en kleinkinderen is de vrijstelling vergelijkbaar: €26.230. Bron: Belastingdienst: vrijstelling erfbelasting.
Tarieven erfbelasting 2026
Over wat boven de vrijstelling uitkomt, betaal je erfbelasting volgens een tarief. Voor 2026 is de drempel tussen het lage en hoge tarief €158.669. De tarieven verschillen per categorie:
| Erfeniswaarde (boven vrijstelling) | Partner en kinderen | Kleinkinderen | Overige erfgenamen |
|---|---|---|---|
| Tot €158.669 | 10% | 18% | 30% |
| Vanaf €158.669 | 20% | 36% | 40% |
Bron: Belastingdienst: tarieven erfbelasting.
Rekenvoorbeeld 1: kind erft €100.000
Stel je erft als kind €100.000 van een ouder:
- Vrijstelling kind 2026: €26.230
- Belastbaar deel: €100.000 – €26.230 = €73.770
- Het belastbaar deel zit volledig in de eerste schijf (onder €158.669).
- Tarief 10% over €73.770 = €7.377 erfbelasting
Je houdt netto over: €100.000 – €7.377 = €92.623.
Rekenvoorbeeld 2: kleinkind erft €100.000
Stel je erft als kleinkind €100.000 van een grootouder:
- Vrijstelling kleinkind 2026: €26.230
- Belastbaar deel: €100.000 – €26.230 = €73.770
- Tarief 18% (kleinkind, eerste schijf) over €73.770 = €13.279 erfbelasting
Je houdt netto over: €100.000 – €13.279 = €86.721.
Rekenvoorbeeld 3: kind erft €500.000
Bij grotere erfenissen komt de tweede tariefschijf in beeld:
- Vrijstelling kind 2026: €26.230
- Belastbaar deel: €500.000 – €26.230 = €473.770
- Eerste €158.669 belast tegen 10% = €15.867
- Resterende €315.101 belast tegen 20% = €63.020
- Totale erfbelasting: €78.887
Effectief tarief: €78.887 / €500.000 = 15,8%.
Rekenvoorbeeld 4: niet-verwante erfgenaam erft €100.000
Stel een vriend of verre achterneef erft €100.000:
- Vrijstelling overige erfgenamen: €2.769
- Belastbaar deel: €100.000 – €2.769 = €97.231
- Tarief 30% (overige, eerste schijf) over €97.231 = €29.169 erfbelasting
De netto erfenis bedraagt €70.831. Erfbelasting drukt zwaar bij niet-verwante erfgenamen.
Wanneer moet je aangifte erfbelasting doen?
De Belastingdienst stuurt na het overlijden een uitnodiging tot aangifte naar de erfgenamen of de notaris. De aangifte moet meestal binnen 8 maanden na overlijden zijn ingediend. Het kabinet heeft voorgesteld om deze termijn te verlengen naar 20 maanden, maar tot dat besluit definitief is, geldt nog 8 maanden.
Aangifte doe je via een formulier dat de Belastingdienst stuurt, of online via Mijn Belastingdienst. Voor complexe erfenissen (bijvoorbeeld met onroerend goed of een eigen bedrijf) is hulp van een notaris of fiscalist gebruikelijk.
Schenken nu om erfbelasting later te besparen
Schenken tijdens je leven kan helpen erfbelasting later te besparen. Voor 2026 gelden de volgende jaarlijkse vrijstellingen voor schenkingen:
- Ouders aan kind: €6.908 per jaar (bedrag 2026)
- Andere personen (kleinkind, vrienden, anderen): €2.769 per jaar
Je kunt elk jaar binnen die grens schenken zonder dat de ontvanger schenkbelasting hoeft te betalen. Boven die grens gelden dezelfde tarieven als erfbelasting.
Voor grote eenmalige schenkingen aan kinderen gelden eenmalige verhoogde vrijstellingen onder voorwaarden (bijvoorbeeld voor studie of huizenkoop). Bron: Belastingdienst: belastingvrij schenken aan kind.
Veelgestelde vragen erfbelasting
Moet ik erfbelasting betalen als ik onder de vrijstelling blijf?
Nee. Tot je vrijstelling betaal je geen erfbelasting. Je moet meestal wel aangifte doen, ook als het bedrag onder de vrijstelling valt, zodat de Belastingdienst dat kan vaststellen.
Wat als ik de erfenis niet wil aanvaarden?
Je kunt een erfenis “verwerpen” via een notariele akte. Dan krijg je niets uit de erfenis en hoef je geen erfbelasting te betalen. Verwerp je een erfenis vanwege schulden, dan blijf je niet aansprakelijk voor die schulden.
Tellen schulden mee bij de erfenis?
Ja. De erfenis is het positieve bezit minus de schulden van de overledene. Erf je een huis met hypotheek? Dan telt de marktwaarde van het huis minus de openstaande hypotheekschuld. Begrafeniskosten en andere uitvaartkosten mag je ook aftrekken.
Krijgt mijn partner een hogere vrijstelling?
Ja. De vrijstelling voor partners (€828.035 in 2026) is de hoogste. Daarbinnen valt: gehuwd, geregistreerd partnerschap, en samenwoners met een notarieel samenlevingscontract die minimaal 5 jaar samenwonen.
Bronnen
- Belastingdienst: vrijstelling erfbelasting
- Belastingdienst: tarieven erfbelasting
- Belastingdienst: belastingvrij schenken aan kind
- Rijksoverheid: plannen erf- en schenkbelasting 2026
Laatst bijgewerkt: 20 mei 2026. Bedragen en tarieven op basis van publicaties Belastingdienst en Rijksoverheid.